Metody wyceny firmy. 4 najważniejsze grupy

Wycena firmy jest procesem skomplikowanym i należy do niego podejść z uwagą. Istnieją różne metody wyceny przedsiębiorstw, a każda z nich opiera się na innych założeniach. Wybór metody wyceny zależy w dużej mierze od specyfiki danej firmy. Często, aby dokonać dokładnej wyceny, konieczne jest zastosowanie więcej niż jednej metody.

Istnieją cztery główne grupy metod wyceny firmy:

• dochodowe,
• porównawcza (rynkowa),
• majątkowe,
• mieszane.

Poniżej przybliżam każdą z wymienionych grup metod.

Wycena wartości przedsiębiorstwa na podstawie metod dochodowych

Metoda dochodowe wyceny firmy zakładają, że wartość firmy odpowiada jej potencjałowi w obszarze generowania dochodów w przyszłości. Wymaga ona stworzenia realistycznej prognozy finansowej.

Opracowując prognozę finansową należy wziąć pod uwagę wiele istotnych elementów, takich jak przychody, koszty operacyjne i finansowe, amortyzacja oraz zysk operacyjny, EBITDA i EBIT. Ważne jest także odniesienie się do środków trwałych, zapasów, należności i zobowiązań handlowych i finansowych. Wszystko to umożliwia kompleksowe spojrzenie na stan finansowy biznesu.

Głównym celem prognozy finansowej jest oszacowanie przyszłych „dochodów”, które będzie generować firma. Następnie, oblicza się wartość obecną tych „dochodów” przy zastosowaniu tzw. procesu ich „dyskontowania” za pomocą stopy dyskontowej o odpowiedniej wysokości. Na końcowym etapie, stosuje się korekty w celu obliczenia szacunkowej wartości firmy.

Najczęściej stosowane metody dochodowe to:

• metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF),
• metoda zdyskontowanych zysków,
• metoda zdyskontowanych dywidend.

Do najbardziej popularnych z wyżej wymienionych metod dochodowych należy wycena DCF.

Wycena firmy za pomocą metody porównawczej (rynkowej, mnożnikowej, wskaźnikowej)

Według metody porównawczej, wszystkie aktywa na rynku kapitałowym są wyceniane w czasie rzeczywistym. Dlatego też, każda informacja dotycząca danej firmy wpływa na jej wartość. Kolejne założenie w tej metodzie polega na tym, że podobne firmy są wyceniane na zbliżonym poziomie.

Tym samym, wyceny danej firmy dokonuje się poprzez porównanie jej do innej, już wycenionej firmy. Takich firm do porównań poszukuje się przede wszystkim pośród spółek notowanych na giełdzie, które są wyceniane w sposób ciągły. Innymi słowy, jeśli znana jest wycena jednej firmy to można oczekiwać, że wycena firmy podobnej ma wycenę na zbliżonym poziomie.

Do przeprowadzenie porównania wykorzystuje się kluczowe kategorie finansowe. Należą do nich na przykład:

• Wartość księgowa,
• Przychody ze sprzedaży,
• Zadłużenie finansowe firmy,
• Wynik finansowy netto, wynik brutto, wynik operacyjny,
• EBIT, czyli zysk przed odliczeniem kosztów finansowych i podatków,
• EBITDA, czyli zysk przed wydatkami na odsetki, podatkami i amortyzacją.

W celu dokonania wyceny poszczególne kategorie finansowe wykorzystuje się do stworzenia wskaźników. Najczęściej stosowane wskaźniki to na przykład:

• P / E – cena rynkowa / zysk netto,
• EV / EBITDA – wartość przedsiębiorstwa / EBITDA (ang. Enterprise Value / EBITDA),
• Enterprise Value / EBIT (EV / EBIT) – wartość przedsiębiorstwa / EBIT),
• Cena rynkowa akcji w stosunku do wartości księgowej, nazywana także
  P / BV – cena rynkowa / wartość księgowa.
• P / S – cena rynkowa / przychody ze sprzedaży.

Inne nazwy metody porównawczej to metoda wskaźnikowa i metoda rynkowa.

Jak oszacować wartość firmy za pomocą metod majątkowych?

Wycena firmy za pomocą metod majątkowych opiera się na założeniu, że jej wartość jest równa wartości jej majątku minus zobowiązania. Te metody koncentrują się na oszacowaniu poszczególnych składników majątku, w tym majątku obrotowego, jak i trwałego. Następnie, od wartości tych składników są odejmowane wartości zsumowanych zobowiązań firmy.

Najważniejszymi metodami wyceny, które opierają się na podejściu majątkowym są:

• metoda skorygowanych aktywów netto,
• metoda wyceny według wartości likwidacyjnej,
• oraz metoda wartości odtworzeniowej.

Wyżej wymienione metody majątkowe różnią się pomiędzy sobą sposobem podejścia do określania wartości poszczególnych elementów majątkowych i zobowiązań. W zależności od wybranej metody, wykorzystuje się na przykład wartość księgową czy wartość likwidacyjną.

Najczęściej chyba wykorzystywaną metodą majątkową jest metoda skorygowanych aktywów netto.

Metody wykorzystujące podejście mieszane

W metodach mieszanych zakłada się, że wartość firmy zależy zarówno od wartości jej aktywów i zobowiązań, jak i zdolności do przynoszenia dochodów w perspektywie przyszłych lat. Metody mieszane wykorzystują przede wszystkim założenia metodologiczne metod dochodowych i majątkowych.

Wśród najpopularniejszych metod mieszanych znajdują się między innymi:

• szwajcarska,
• niemiecka,
• metoda mnożnika zysku dochodowego.

Chociaż metody mieszane są często stosowane w praktyce, to należy mieć na uwadze, że Polska Federacja Stowarzyszeń Majątkowych (PFSRM) nie zaleca ich używania do oszacowywania wartości przedsiębiorstw.

Autor: Mariusz Malec

Mariusz Malec to założyciel i zarządzający firmą doradczą Private Equity Consulting (https://www.private-equity.pl/). Prowadzi specjalistyczny blog. Firma wspiera przedsiębiorców w takich obszarach jak: sprzedaż firmy (w tym sprzedaż jednoosobowej działalności gospodarczej), wycena firmy i pozyskiwanie kapitału.